Ntchito zazikulu za José María Arguedas

 

Jose Maria Arguedas

Mbiri yolemba ku Peru ikadakhala yofanana popanda Jose Maria Arguedas. Za iye, titha kunena kuti adakhala m'modzi mwa mayina ofunikira kwambiri m'nkhani yodziwika bwino yaku Latin America. Kuphatikiza pa kukhala wolemba komanso wolemba ndakatulo, ziyenera kutchulidwanso kuti anali mphunzitsi, komanso anthropologist komanso womasulira.

Ndiye chifukwa chake ntchito za José María Arguedas ndizambiri. Anthu amatero muli zolemba pafupifupi 400, kuyambira m'mabuku ndi nkhani zazifupi mpaka kumasulira kapena zolemba ndi zinthu zina zosiyana. Anaphunzira kwambiri pakati pa miyambo yakumadzulo komanso yachikhalidwe, chifukwa chake palibe wina wonga iye amene amadziwa bwino momwe angadziperekere kwa mbadwa. Adalandira ulemu waukulu pantchito yake yonse. Mmodzi mwa odziwika kwambiri ndi Mario Vargas Llosa yemwe adapatula buku lake limodzi.

Mabuku ofunikira a José María Arguedas

Imfa ya arango

  • 'Yawar Fiesta': Tidayenera kutchula buku loyamba. Idasindikizidwa mu 1941 ndipo kale ndi ya indigenismo. Kwa otsutsa ndi imodzi mwamabuku abwino kwambiri a wolemba. Mmenemo, akutiuza za nkhondo yamphongo yomwe imachitika mkati mwa chikondwerero, m'tawuni yomwe ili kumapiri akumwera kwa Peru.
  • 'Mitsinje Yakuya': Makamaka ndi ntchito yachitatu ya wolemba komanso chimodzi mwazizindikiro. Ngakhale limanena za mitsinje ya Andes ndi kuya kwake, sizongonena momveka bwino za mizu ya chikhalidwe cha Andes. Kwa iye, ndiko kudziwika kwenikweni kwa Peru. 'Los Ríos Profundos' idasindikizidwa mu 1958 ndipo idalandira Mphoto Yadziko Lonse Yolimbikitsa Chikhalidwe. Zaka zingapo pambuyo pake, bukulo lidamasuliridwa m'zilankhulo zingapo. Zimanenedwa kuti ndi bukuli zomwe zimatchedwa kuti azikhalidwe zamakedzana zidayamba. Kuphatikiza pa zonsezi, ziyenera kutchulidwa kuti zinali ndi mutu wa mbiri yakale.
  • 'Chisanu ndi chimodzi': Bukuli Linasindikizidwa mu 1961 ndipo adapambananso Mphotho Yapadziko Lonse Yolimbikitsa Chikhalidwe. Ndi imodzi mwama ntchito achidule kwambiri ndikufotokozera nthawi yomwe wolemba anali m'ndende. Ngati ziyenera kufotokozedwa, ziyenera kunenedwa kuti ndi ntchito yovuta komanso yongopeka.
  • 'Nkhandwe pamwamba ndi nkhandwe pansipa': Iyi ndi buku lomaliza komanso lomwe lidasindikizidwa atamwalira. Ndizo zomwe zimaphatikizidwa m'mabuku apamtima kwambiri pazomwe wolemba adalemedwa nazo, pomwe anali kulemba ntchitoyi. Zikuwoneka kuti lingaliro lodzipha linali loona kale.

Nkhani  

Pakusonkhanitsa nkhani, José María Arguedas lofalitsidwa 'Madzi' mu 1935. Mphothozo zinali zapompopompo ndipo zidasinthidwanso mzilankhulo zingapo. Mu 1955 nkhaniyi idafika 'Imfa ya Arango' yomwe inali mphotho yoyamba mu mpikisanowu wa Latin America. 'Zowawa za Rasu Ñiti' Ndi nkhani yayifupi yomwe idasindikizidwa mchaka cha 1962. Idalembedwa m'mudzi waku Peru, kukhala imodzi mwazomwe zimatsutsidwa kwambiri ndi omwe amatsutsa.

Nthano yake imagwira ntchito

Pankhaniyi, zolemba ndakatulo zinalembedwa mu Quechua. Ngakhale patapita nthawi adamasuliridwanso m'Chisipanishi. Anali wolemba yemwe adachita. Mosakayikira, mu ndakatulo ya José María Arguedas, tidzapeza zikhulupiriro zazikulu, komanso zofuna komanso zionetsero.

  • 'Kwa abambo athu opanga Túpac Amaru'.
  • 'Ode kupita ku Jet'
  • 'Kwa anthu okwezedwa ku Vietnam'.

Phunziro la zikhalidwe ku José María Arguedas

Mu 1938 adalemba nkhani yotchedwa, 'Nyimbo ya Kechwa'. Mu 1947 adawona kuwalako 'Zopeka zaku Peru, nthano ndi nkhani'. Kumbali inayi, mu 1957 imafika, 'Kusintha kwa madera achikhalidwe', yomwe idalandira Mphoto Yadziko Lonse Yolimbikitsa Chikhalidwe.


Zomwe zili m'nkhaniyi zikutsatira mfundo zathu za malamulo okonzekera. Kuti mufotokoze cholakwika dinani Apa.

Khalani oyamba kuyankha

Siyani ndemanga yanu

Anu email sati lofalitsidwa.

*

*

  1. Wotsogolera pazosankhazi: Miguel Ángel Gatón
  2. Cholinga cha deta: Control SPAM, kasamalidwe ka ndemanga.
  3. Kukhazikitsa: Kuvomereza kwanu
  4. Kulumikizana kwa zomwe zafotokozedwazo: Zomwezo siziziwululidwa kwa anthu ena kupatula pakukakamizidwa mwalamulo.
  5. Zosunga: Zosungidwa ndi Occentus Networks (EU)
  6. Ufulu: Nthawi iliyonse mutha kuchepetsa, kuchira ndikuchotsa zidziwitso zanu.